Yas ve kayıp sürecinde yanınızdayız
Sevdiğimiz birini kaybettiğimizde hayat bir anda başka bir yere dönüşür. Yasın doğru ya da yanlış bir yolu, bitmesi gereken bir takvimi yok. Ama bu yükü tek başınıza taşımak zorunda da değilsiniz.
40–50 dakikalık online görüntülü görüşmelerGörüşmeleriniz gizli kalır
Bunlar size tanıdık geliyor mu?
Birkaçı bile size uyuyorsa bunu bir uzmanla konuşmak iyi gelebilir.
- Bir yakınımı kaybettim ve bu gerçeği kabullenmekte zorlanıyorum.
- Kaybın üzerinden zaman geçti ama acım hiç azalmamış gibi.
- Suçluluk duyuyorum: "Keşke şunu yapsaydım" düşüncesi peşimi bırakmıyor.
- Hayatıma devam etmek, sevdiğim şeyleri yapmak bana ihanet gibi geliyor.
- Çevremdekiler artık toparlanmam gerektiğini düşünüyor ama ben hazır değilim.
- Çocuğuma kaybı nasıl anlatacağımı bilmiyorum.
- Evcil hayvanımı kaybettim ve acımı kimsenin anlamadığını hissediyorum.
Yas nasıl yaşanır?
Yas, sevginin bir başka hâlidir; kaybettiğimiz kişiye duyduğumuz bağ, onun yokluğunda acı olarak hissedilir. Bu yüzden yas bir hastalık değil, kayba verilen en insani tepkidir. Üzüntünün yanında öfke, suçluluk, rahatlama, şaşkınlık ya da hiçbir şey hissedememe gibi birbirinden farklı duygular da yaşanabilir.
Yas dalgalar hâlinde gelir. Bir gün nispeten iyi hissederken ertesi gün bir şarkı, bir koku ya da boş kalan bir sandalye acıyı yeniden tazeleyebilir. Ani kayıplar, hastalıkla geçen uzun dönemler, vedalaşamamak ya da kayıp sonrası çevreden yeterli destek görememek yası daha da zorlaştırabilir.
Kayıp yalnızca ölümle sınırlı değildir. Bir evcil hayvanı kaybetmek, ayrılık, göç, sağlığın ya da bir hayalin kaybı da yas sürecini başlatabilir. Bu kayıplar çevre tarafından her zaman tanınmadığı için kişi acısını yalnız yaşayabilir.
Görüşmelerde neler yapıyoruz?
Yas danışmanlığında amaç, acıyı ortadan kaldırmak ya da kaybedileni unutmak değildir. Amaç, kaybı hayatınıza yerleştirebilmeniz ve onunla birlikte yaşamaya devam edebilmeniz için size eşlik etmektir. Süreç genellikle şu alanları içerir:
- Kayıp öyküsünün anlatılması: Kaybettiğiniz kişiyi, onunla ilişkinizi ve kaybın nasıl yaşandığını anlatabileceğiniz, acele edilmeyen bir alan.
- Suçluluk, öfke ve “keşke” düşünceleri: Suçluluk, öfke ya da “keşke” düşünceleriyle yargılanmadan çalışmak.
- Sürdürülen bağlar: Kaybedilen kişiyle bağın anılar, ritüeller ve değerler aracılığıyla nasıl sürdürülebileceğini keşfetmek.
- Günlük yaşama yeniden uyum: Kendi hızınızda, ihanet hissine kapılmadan günlük hayata ve sevdiğiniz şeylere yeniden yer açmak.
- Ailede yas ve çocuklarla konuşmak: Ailede herkesin yasını farklı yaşadığını anlamak ve çocuklara kaybı onların anlayacağı bir dille anlatmak.
Kayıp, hayatın en ağır deneyimlerinden biri. Acınızı paylaşabileceğiniz, sizi aceleye getirmeyen biriyle konuşmak bu süreçte size eşlik edebilir.
Yas, sevgi için ödediğimiz bedeldir.
Kayıptan aylar sonra bile günlük hayatınızı sürdüremiyorsanız, derin bir umutsuzluk ya da sevdiğiniz kişiye kavuşma isteğiyle kendi yaşamınıza son verme düşünceleri yaşıyorsanız lütfen bir psikiyatriste başvurun; acil durumlarda beklemeden 112'yi arayın.
Kendinizi dinlemek için kısa bir test
Ücretsizdir, yanıtlarınız kaydedilmez. Sonucunuzu isterseniz danışmanınızla paylaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Yas ne kadar sürer?
Yasın belirli bir süresi yoktur. Birçok kişide acının yoğunluğu aylar içinde dalgalanarak azalır, ama kayıp hayatın bir parçası olarak kalır. Bayramlar, yıl dönümleri ya da beklenmedik anlar acıyı yeniden canlandırabilir; bu yasın doğal seyrinin bir parçasıdır.
Yasın evreleri herkes için aynı mı?
Hayır. Kübler-Ross'un tanımladığı inkâr, öfke, pazarlık, depresyon ve kabul evreleri yasın yaygın deneyimlerini anlatmak için sık kullanılır, ancak sonraki araştırmalar bu evrelerin sırayla ve herkeste aynı şekilde yaşanmadığını göstermiştir. Kendi yasınızı bir şablona uydurmak zorunda değilsiniz.
Ne zaman destek almalıyım?
Yas danışmanlığı için bir "ciddiyet eşiği" gerekmez; her zaman başvurabilirsiniz. Kayıptan uzun süre sonra, yetişkinlerde genellikle bir yılı aşkın bir süre boyunca, acı hiç hafiflemiyor ve günlük hayatınızı sürdürmenizi engelliyorsa bir uzmandan destek almak önemlidir. Bu tablo uzamış yas olarak bilinir ve bir uzman tarafından değerlendirilir.
Çocuğumun yasına nasıl destek olabilirim?
Çocuklar kaybı yaşlarına göre farklı biçimlerde anlar ve ifade eder; okul öncesi çağdaki bir çocuk ölümün kalıcı olduğunu henüz kavrayamayabilir. Kaybı yaşına uygun ve dürüst bir dille nasıl anlatacağınızı ve tepkilerini nasıl karşılayacağınızı görüşmelerde birlikte konuşabiliriz.
Görüşmeler nasıl yapılıyor?
Görüşmeler online ve görüntülüdür, 40–50 dakika sürer. Evinizden, kendinizi rahat hissettiğiniz bir yerden katılabilirsiniz.
Hazır olduğunuzda bize yazın.
Neler yaşadığınızı kısaca anlatmanız yeterli. Size uygun danışmanı önerelim, ilk görüşmeyi birlikte planlayalım.
Özgüven Sınav kaygısı Kariyer ve iş hayatı Telefon ve oyun bağımlılığı Tüm konular