Telefon ve oyun bağımlılığı için online destek
Telefonu elinizden bırakmak zorlaşıyorsa ya da çocuğunuz oyundan kalkmak istemediği için evde her gün tartışma çıkıyorsa, bu durum yalnızca bir "irade" meselesi olmayabilir. Ekranla daha dengeli bir ilişki kurmak, hem birey hem de aile için öğrenilebilir.
40–50 dakikalık online görüntülü görüşmelerGörüşmeleriniz gizli kalır
Bunlar size tanıdık geliyor mu?
Birkaçı bile size uyuyorsa bunu bir uzmanla konuşmak iyi gelebilir.
- Telefonu bırakmaya niyet ediyorum ama saatler nasıl geçiyor anlamıyorum.
- Uyumadan önce ve uyanır uyanmaz ilk işim telefona bakmak.
- Çocuğum oyundan kalkması söylendiğinde öfke krizine giriyor.
- Ekran yüzünden uyku, ders ya da iş düzeni bozuldu.
- Sosyal medyada başkalarıyla kıyaslayıp kendimi kötü hissediyorum.
- Telefonum yanımda olmadığında huzursuz oluyorum.
- Ekran süresi yüzünden evde sürekli tartışıyoruz.
Ekrandan uzaklaşmak neden bu kadar zor?
Telefonlar, sosyal medya ve oyunlar dikkatimizi olabildiğince uzun süre tutmak için tasarlanır. Her bildirim, her yeni gönderi ya da her oyun ödülü beyinde küçük bir beklenti ve ödül döngüsü yaratır. Bu yüzden “Bir dakikalığına bakacağım” diye açılan bir uygulama kolaylıkla bir saate dönüşebilir. Bu bir irade zayıflığı değil, son derece güçlü bir tasarımla karşı karşıya olmanın sonucudur.
Ekran çoğu zaman başka bir ihtiyacın da yerini tutar: can sıkıntısından kaçmak, kaygıyı bastırmak, yalnızlığı hafifletmek ya da zor duygulardan uzaklaşmak. Gençlerde oyun, arkadaşlarla bağ kurmanın ve başarı hissetmenin önemli bir yolu olabilir. Bu yüzden ekranla çalışırken yalnızca süreye değil, ekranın hangi ihtiyacı karşıladığına da bakmak gerekir.
Evde ise ekran çoğu zaman bir güç mücadelesinin merkezine yerleşir. Ebeveyn kural koymaya çalıştıkça genç direnir, direndikçe ebeveyn daha sert önlemler alır. Bu döngü hem ekran sorununu hem de aile ilişkisini zorlar.
Görüşmelerde neler yapıyoruz?
İhtiyaca göre gençle, ebeveynle ya da yetişkinin kendisiyle çalışılır. Süreç genellikle şu alanlarda ilerler:
- Kullanım örüntüsünün değerlendirilmesi: Ekranın ne zaman, ne kadar ve hangi duygularla kullanıldığını birlikte görmek.
- Altta yatan ihtiyaç ve duygular: Ekranın karşıladığı ihtiyacı fark etmek ve bu ihtiyaç için başka yollar bulmak.
- Gerçekçi hedef belirleme: Tamamen bırakmak yerine, kişiye ve yaşa uygun, ulaşılabilir hedefler belirlemek.
- Aile kuralları ve ebeveyn rehberliği: Ebeveynler için tutarlı, birlikte konuşulmuş ve çatışmayı azaltan ekran kuralları oluşturmak.
- Alternatif etkinlik planlaması: Uyku, yemek ve aile zamanı gibi ekransız alanlar yaratmak ve bunları keyifli hâle getirmek.
Ekranla dengeli bir ilişki kurmak, hayattan bir şey eksiltmek değil; zamanınızı ve dikkatinizi yeniden size ait hâle getirmektir.
Oyun ya da ekran kullanımının ardında yoğun kaygı, depresif belirtiler ya da dikkat eksikliği gibi durumlar olabileceğini düşünüyorsanız, ya da kullanım okulu bırakma, sosyal hayattan tamamen çekilme veya kumar gibi para kaybına yol açan davranışlara dönüştüyse bir çocuk ve ergen psikiyatristi ya da psikiyatrist değerlendirmesi önemlidir.
Kendinizi dinlemek için kısa bir test
Ücretsizdir, yanıtlarınız kaydedilmez. Sonucunuzu isterseniz danışmanınızla paylaşabilirsiniz.
Telefon ve oyun bağımlılığı üzerine yazılar
Çocuğum Oyun Bağımlısı mı? Ebeveynler İçin Rehber
Oyun saatleri uzadıkça evdeki tartışmalar da artıyorsa bu yazı size göre. Oyun bağımlılığının işaretleri ve ebeveynler için öneriler.
Telefon Bağımlılığı Belirtileri ve Azaltmanın Yolları
"Bir dakika bakacağım" diye açılan telefon bir saate dönüşüyorsa bu yazı size göre. Telefon kullanımını anlamak ve azaltmak üzerine.
Sık sorulan sorular
Telefon bağımlılığı gerçekten bir bağımlılık mı?
Dünya Sağlık Örgütü, ICD-11 sınıflandırmasında "oyun oynama bozukluğunu" bir tanı olarak tanımlar. Telefon ya da sosyal medya kullanımı için resmî bir tanı yoktur, ancak kontrol kaybı, hayatın diğer alanlarının ihmal edilmesi ve olumsuz sonuçlara rağmen devam etme gibi bağımlılığa benzer özellikler gösterebilir. Görüşmelerde etiketten çok kullanımın hayatınıza etkisine bakarız.
Çocuğumun telefonunu tamamen yasaklamalı mıyım?
Ani ve tam yasaklar çoğu zaman çatışmayı artırır ve çocuğu gizli kullanıma yöneltir. Yaşa uygun, birlikte konuşulmuş ve tutarlı uygulanan kurallar genellikle daha iyi sonuç verir. Bu kuralları nasıl koyabileceğinizi görüşmelerde birlikte planlayabiliriz.
Ergen çocuğum görüşmek istemiyor, ne yapabilirim?
İlk adım olarak siz görüşebilirsiniz. Ebeveyn görüşmelerinde gencinizle ekran konusunu nasıl konuşabileceğinizi ve onu sürece nasıl davet edebileceğinizi birlikte düşünürüz. Yoğun ekran kullanımının altında kaygı, yalnızlık ya da zorbalık gibi başka bir sorun olup olmadığını anlamak da bu sürecin parçasıdır.
Online görüşme ekran bağımlılığı için çelişkili değil mi?
Hayır. Görüşmeler bilinçli ve amaçlı bir ekran kullanımıdır; hedef ekranı tamamen hayattan çıkarmak değil, onunla daha dengeli bir ilişki kurmaktır. Görüşmeler online ve görüntülüdür, 40–50 dakika sürer.
Yetişkinler de destek alabilir mi?
Elbette. Telefon ve sosyal medya kullanımını azaltmak isteyen yetişkinler bireysel danışmanlık kapsamında görüşebilir.
Hazır olduğunuzda bize yazın.
Neler yaşadığınızı kısaca anlatmanız yeterli. Size uygun danışmanı önerelim, ilk görüşmeyi birlikte planlayalım.
Özgüven Sınav kaygısı Yas ve kayıp Kariyer ve iş hayatı Tüm konular