Tükenmişlik için online psikolojik destek
Hafta sonu dinlendiğiniz hâlde pazartesi sabahı aynı yorgunlukla uyanıyorsanız, eskiden önemsediğiniz işe karşı bir soğukluk hissediyorsanız ya da "Daha ne kadar böyle devam edebilirim?" diye düşünüyorsanız, tükenmişlik yaşıyor olabilirsiniz. Bu bir zayıflık değil, uzun süre aşırı yük taşımanın doğal sonucu.
40–50 dakikalık online görüntülü görüşmelerGörüşmeleriniz gizli kalır
Bunlar size tanıdık geliyor mu?
Birkaçı bile size uyuyorsa bunu bir uzmanla konuşmak iyi gelebilir.
- Uyusam da dinlensem de geçmeyen bir yorgunluk hissediyorum.
- Eskiden önemsediğim işe karşı soğudum, umursamıyorum.
- İşe gitmeden önce ya da pazar akşamları içim daralıyor.
- Odaklanmakta zorlanıyor, eskisi kadar verimli olamıyorum.
- İnsanlara karşı sabrım azaldı, çabuk sinirleniyorum.
- Hem işte hem evde yetemiyormuşum gibi hissediyorum.
- Baş ağrısı, mide sorunları ya da sık hastalanma gibi bedensel şikâyetlerim arttı.
Tükenmişlik nasıl gelişir?
Tükenmişlik çoğu zaman bir anda ortaya çıkmaz. Başta yüksek bir bağlılık ve enerjiyle başlayan bir dönem, zamanla artan iş yükü, belirsiz beklentiler, takdir görmeme, kontrol edemediğiniz koşullar ve dinlenmeye ayrılan zamanın giderek azalmasıyla yavaş yavaş aşınır. Bir noktadan sonra beden ve zihin, sürekli “açık” kalmanın bedelini ödemeye başlar.
Tükenmişliğin üç yüzü vardır: Birincisi derin bir yorgunluktur; dinlenmek artık toparlamaya yetmez. İkincisi işe ya da insanlara karşı bir mesafedir; korunmak için duygusal olarak geri çekilirsiniz. Üçüncüsü ise yetersizlik hissidir; ne kadar çalışırsanız çalışın yetemiyormuş gibi hissedersiniz.
Tükenmişlik yalnızca işle ilgili değildir. Çocuk bakımı, hasta bir yakına bakmak ya da hem işi hem evi tek başına sırtlamak da benzer bir aşınmaya yol açabilir. “Herkes yapıyor, ben neden yapamıyorum?” düşüncesi ise yükün üzerine bir de suçluluk ekler.
Görüşmelerde neler yapıyoruz?
Danışmanınız önce tükenmişliğin sizin hayatınızdaki kaynaklarını anlamaya çalışır: Yük nereden geliyor, sizi en çok ne yoruyor, ne kadar zamandır böyle hissediyorsunuz? Sonrasında süreç genellikle şu alanlarda ilerler:
- Yük ve kaynak değerlendirmesi: Sizi yoran ve size iyi gelen şeyleri görünür kılmak; neyin değişebileceğini, neyin değişemeyeceğini ayırt etmek.
- Sınır koyma ve atılganlık: İşte ve evde “hayır” diyebilmek, mesai sonrası ile dinlenme zamanını korumak, yardım isteyebilmek.
- Mükemmeliyetçilik ve iç talepler: “Her şeyi mükemmel yapmalıyım”, “Herkes benden memnun olmalı” gibi düşüncelerin yükü nasıl büyüttüğünü fark etmek.
- Toparlanma ve öz bakım planı: Uyku, hareket, keyif veren etkinlikler ve sosyal bağlar gibi enerjiyi yeniden yükleyen kaynakları hayata geri getirmek.
- Değer odaklı çalışma: İşinizde ya da hayatınızda sizin için neyin anlamlı olduğunu yeniden düşünmek ve gerekiyorsa değişiklik için plan yapmak.
Tükenmişlik, bir şeylerin uzun süredir fazla geldiğinin işaretidir. Bu işareti fark edip kendinize alan açmak, iyileşmenin başlangıcı olabilir.
Tükenmişlik bazen depresyonla benzer belirtiler gösterir. Belirtileriniz iki haftadan uzun süredir neredeyse her gün devam ediyorsa, iş dışındaki hayatınızdan da keyif alamıyorsanız ya da umutsuzluk hissiniz derinleşiyorsa bir psikiyatrist değerlendirmesi önemli olabilir. Bedensel şikâyetleriniz için de bir hekime danışmanızı öneririz.
Kendinizi dinlemek için kısa bir test
Ücretsizdir, yanıtlarınız kaydedilmez. Sonucunuzu isterseniz danışmanınızla paylaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Tükenmişlik sendromu nedir?
Dünya Sağlık Örgütü, ICD-11'de tükenmişliği iş yerinde başarıyla yönetilemeyen kronik stresin sonucu olan "mesleki bir olgu" olarak tanımlar; tıbbi bir tanı değildir. Üç temel özelliği vardır: enerji kaybı ve bitkinlik, işe karşı zihinsel mesafe ya da soğuma ve işte yetersizlik hissi. Ebeveynlik ya da bakım verme gibi alanlarda da benzer bir tükenmişlik tanımlanmaktadır.
Tükenmişlik ile depresyon arasındaki fark nedir?
Tükenmişlik genellikle iş ya da belirli bir rolle bağlantılıdır; depresyonda ise çökkün ruh hâli ve keyif alamama hayatın hemen her alanına yayılır. İkisi zamanla iç içe geçebilir ve uzun süren tükenmişlik depresyon riskini artırır. Bu ayrımı bir uzman yapar; görüşmelerde yaşadıklarınızın kaynağını birlikte anlamaya çalışırız.
İşimi bırakmam mı gerekiyor?
Her zaman değil. Bazen iş içindeki sınırları, beklentileri ve çalışma biçimini değiştirmek yeterli olur; bazen de değişiklik ihtiyacı daha büyüktür. Bu kararı yoğun bitkinliğin içindeyken değil, biraz toparlandıktan sonra vermek daha sağlıklıdır; görüşmelerde bu süreci birlikte değerlendiririz.
Yoğun çalışıyorum, görüşmelere zaman ayırabilir miyim?
Görüşmeler online ve görüntülüdür, 40–50 dakika sürer. Yol gerektirmediği ve akşam saatleri de mümkün olduğu için yoğun çalışanlar için daha kolay planlanır.
Annelikte tükenmişlik için de destek alabilir miyim?
Evet. Ebeveyn tükenmişliği, araştırmacıların son yıllarda ayrıca tanımladığı ve oldukça yaygın bir deneyimdir; bir kusur değil, yükün kaynakları aştığının işaretidir. Görüşmelerde hem yükü hafifletmenin yollarını hem de kendinize ayırabileceğiniz alanları birlikte ararız.
Hazır olduğunuzda bize yazın.
Neler yaşadığınızı kısaca anlatmanız yeterli. Size uygun danışmanı önerelim, ilk görüşmeyi birlikte planlayalım.
Kaygı ve stres Panik atak Mutsuzluk ve isteksizlik Öfke kontrolü Sosyal kaygı Travma ve zor yaşantılar Tüm konular