Travma ve zor yaşantılar için online destek
Yaşadığınız bir olayın üzerinden zaman geçmiş olsa da bedeniniz ve zihniniz hâlâ o anın içindeymiş gibi tepki veriyorsa, bu sizin "takılıp kaldığınız" anlamına gelmez. Sarsıcı deneyimlerin ardından toparlanmak zaman ve güvenli bir alan ister.
40–50 dakikalık online görüntülü görüşmelerGörüşmeleriniz gizli kalır
Bunlar size tanıdık geliyor mu?
Birkaçı bile size uyuyorsa bunu bir uzmanla konuşmak iyi gelebilir.
- Yaşadığım olay istemediğim hâlde aklıma geliyor, rüyalarıma giriyor.
- Olayı hatırlatan yerlerden, seslerden ya da konuşmalardan kaçınıyorum.
- Sürekli tetikteyim, küçük seslerde bile irkiliyorum.
- Depremden beri küçük sallantılarda bile panikliyorum.
- Kendimi duygusal olarak uyuşmuş ya da insanlardan kopmuş hissediyorum.
- Çocukluğumda yaşadıklarımın bugünkü ilişkilerimi etkilediğini düşünüyorum.
- Uykum bozuldu, odaklanmakta zorlanıyorum.
Travmadan sonra neler yaşanır?
Sarsıcı bir olay yaşadığımızda beden ve zihin hayatta kalmaya odaklanır. Bu çok işlevsel bir tepkidir. Sorun, tehlike geçtikten sonra da sistemin “alarm” konumunda kalmasıyla başlar. Olay istemsizce zihinde canlanır, kabuslar görülür, olayı hatırlatan şeylerden kaçınılır ve kişi sürekli tetikte hisseder. Kimi zaman da tam tersine, duygular uyuşur ve insan kendini hayattan kopmuş hisseder.
Türkiye’de pek çok kişi için deprem bu deneyimlerin başında geliyor. Depremi doğrudan yaşamamış olanlar da haberler, kayıplar ve tekrar eden sarsıntılarla birlikte yoğun bir kaygı taşıyabiliyor. Bunun yanında kazalar, ani kayıplar, şiddet ya da istismar deneyimleri de derin izler bırakabilir.
Bazı travmalar ise tek bir olay değil, uzun süreye yayılmış deneyimlerdir: Çocuklukta duygusal ihmal, sürekli eleştiri ya da güvensiz bir ev ortamı. Bunların izleri çoğu zaman yetişkinlikte ilişkilerde, kendinize bakışta ve duyguları düzenlemekte yaşanan zorluklar olarak görünür.
Görüşmelerde neler yapıyoruz?
Travma ile çalışırken ilk öncelik güvenliktir. Danışmanınız sizin hızınıza saygı gösterir ve hazır olmadığınız hiçbir konuya sizi zorlamaz. Süreç genellikle şu adımları içerir:
- Güvenlik ve stabilizasyon: Günlük hayatta kendinizi daha güvende hissetmenizi sağlayacak rutinler ve baş etme yolları oluşturmak.
- Travma tepkileri üzerine psikoeğitim: Yaşadığınız tepkilerin travma sonrası çok yaygın ve anlaşılır tepkiler olduğunu görmek. Bu, birçok kişiye “delirmiyorum” rahatlaması getirir.
- Duygu düzenleme ve topraklama teknikleri: Tetiklendiğiniz anlarda kendinizi şimdiki ana getirecek topraklanma ve nefes çalışmaları.
- Kaçınmayla kademeli çalışma: Hayatınızı daraltan kaçınmaları, güvenli ve kademeli adımlarla gevşetmek.
- Travma sonrası inançlar ve anlamlandırma: Siz hazır olduğunuzda, yaşadıklarınızın sizin için anlamı ve çocukluktan gelen kalıplar üzerine şema terapi gibi yaklaşımlarla çalışmak.
Belirtiler yoğunsa ya da özel bir travma tedavisine ihtiyaç olduğunu düşünürsek bunu açıkça konuşur, gerekli yönlendirmeyi yaparız.
Yaşadıklarınızın izleri gerçek; iyileşme de gerçek. Bu yolda yalnız yürümek zorunda değilsiniz.
İnsandan her şey alınabilir, bir şey hariç: İnsan özgürlüklerinin sonuncusu, yani herhangi bir koşulda kendi tutumunu seçmek.
Travma sonrası belirtiler yoğunsa, aylardır sürüyorsa, uyuyamıyorsanız ya da kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa bir psikiyatrist değerlendirmesi önemlidir; acil durumlarda 112'yi arayın. Danışmanlarımız, ihtiyaç durumunda travma alanında özel eğitim almış uzmanlara yönlendirme yapar. Şu an süren bir şiddet ya da istismar varsa önceliğiniz güvenliğiniz: ALO 183 Sosyal Destek Hattı'na ulaşabilirsiniz.
Kendinizi dinlemek için kısa bir test
Ücretsizdir, yanıtlarınız kaydedilmez. Sonucunuzu isterseniz danışmanınızla paylaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Travma nedir?
Klinik anlamda travma, kişinin kendisinin ya da bir başkasının hayatına veya bedensel bütünlüğüne yönelik ciddi bir tehdidin yaşandığı ya da tanık olunduğu sarsıcı olaylardır. Aynı olayı yaşayan herkes travmatik tepkiler göstermez; kişinin geçmişi, sosyal desteği ve olayın niteliği bu süreci etkiler. Tepkiler bir aydan uzun sürüyor ve günlük hayatı zorlaştırıyorsa bir uzmandan destek almak önemlidir.
Yaşadığım olayı anlatmak zorunda mıyım?
Hayır. Hazır olmadığınız hiçbir şeyi anlatmak zorunda değilsiniz. Travma ile çalışırken önce güvenlik ve stabilizasyon sağlanır, duygu düzenleme becerileri güçlendirilir; olay üzerine çalışmak ancak siz hazır olduğunuzda ve sizin hızınızda gündeme gelir.
Deprem kaygısı için de destek alabilir miyim?
Evet. Depremi doğrudan yaşamamış olsanız bile haberler, sarsıntılar ya da yakınlarınızın deneyimleri yoğun bir kaygıya yol açabilir. Depremi yaşadıysanız ve o anlar hâlâ istemsizce zihninizde canlanıyorsa bu durum ayrıca değerlendirilmelidir. İki durumda da birlikte çalışabiliriz.
Çocukluk travmaları yetişkinlikte etkili olur mu?
Evet. Çocuklukta yaşanan ihmal, istismar ya da sürekli güvensizlik hissinin yetişkinlikte ilişkileri, benlik algısını ve duygu düzenlemeyi etkilediği araştırmalarla iyi bilinir. Şema terapi, bu erken dönem izleriyle çalışmak için geliştirilmiş yaklaşımlardan biridir.
Görüşmeler nasıl yapılıyor?
Görüşmeler online ve görüntülüdür, 40–50 dakika sürer. Kendinizi güvende hissettiğiniz bir yerden katılabilirsiniz.
Hazır olduğunuzda bize yazın.
Neler yaşadığınızı kısaca anlatmanız yeterli. Size uygun danışmanı önerelim, ilk görüşmeyi birlikte planlayalım.
Kaygı ve stres Panik atak Mutsuzluk ve isteksizlik Öfke kontrolü Sosyal kaygı Tükenmişlik Tüm konular